Kiểm định đo lường giúp doanh nghiệp đánh giá sự phù hợp của thiết bị với yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động này góp phần hạn chế sai lệch và bảo vệ quyền lợi các bên. Hiểu đúng yêu cầu kiểm định giúp doanh nghiệp chủ động quản lý thiết bị.
1. Kiểm Định Đo Lường Là Gì?
Kiểm định đo lường đánh giá, xác nhận đặc tính kỹ thuật đo lường của phương tiện đo theo yêu cầu. Kết quả là căn cứ xác định thiết bị đáp ứng yêu cầu kiểm định hay không. Hoạt động này cần được thực hiện theo quy trình phù hợp với từng loại phương tiện đo.
Trong thực tế, kiểm định và hiệu chuẩn thường bị nhầm lẫn. Kiểm định tập trung đánh giá sự phù hợp với các yêu cầu quy định. Hiệu chuẩn xác định mối quan hệ giữa giá trị đo và giá trị chuẩn. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng nhu cầu trước khi đăng ký dịch vụ. Giấy chứng nhận hiệu chuẩn không mặc nhiên thay thế chứng nhận kiểm định bắt buộc
Một thiết bị vẫn hiển thị kết quả chưa chắc đã đo chính xác. Do đó, người sử dụng không nên chỉ dựa vào khả năng vận hành. Việc đánh giá cần có chuẩn đo lường và phương pháp phù hợp.
Với cân điện tử, sai lệch nhỏ có thể ảnh hưởng giá trị giao dịch khi cân nhiều lần. Doanh nghiệp nên xem kiểm định là một phần của hoạt động quản lý thiết bị. Cách tiếp cận này giúp việc theo dõi tình trạng cân có căn cứ rõ ràng.
2. Vì Sao Doanh Nghiệp Cần Kiểm Định Đo Lường?
Độ chính xác của thiết bị ảnh hưởng trực tiếp đến dữ liệu sản xuất và giao nhận hàng hóa. Khi kết quả đo thiếu tin cậy, doanh nghiệp khó xác định nguyên nhân chênh lệch. Kiểm định đo lường cung cấp căn cứ đánh giá thiết bị tại thời điểm thực hiện.
Những lợi ích doanh nghiệp có thể hướng tới gồm:
- Hạn chế rủi ro giao nhận hàng hóa dựa trên kết quả đo sai lệch.
- Có căn cứ xem xét tình trạng đáp ứng yêu cầu của thiết bị.
- Chủ động sắp xếp lịch kiểm định, tránh gián đoạn công việc đột xuất.
- Thuận tiện quản lý hồ sơ thiết bị và lịch sử kiểm định.
- Hỗ trợ trao đổi minh bạch khi xuất hiện chênh lệch giữa các bên.
Tuy nhiên, kiểm định không thay thế việc bảo dưỡng và kiểm tra trong quá trình sử dụng. Doanh nghiệp vẫn cần tuân thủ hướng dẫn vận hành của nhà sản xuất. Khi phát hiện thiết bị sai, hỏng, phải dừng sử dụng và thực hiện biện pháp khắc phục.
Đối với trạm cân, nên ghi nhận những lần xuất hiện kết quả bất thường. Nhật ký vận hành giúp nhân viên kỹ thuật có thêm thông tin khi kiểm tra. Việc này cũng hỗ trợ doanh nghiệp phân biệt lỗi thao tác với vấn đề thiết bị.
Duy trì dữ liệu rõ ràng giúp quá trình xử lý sự cố thuận tiện hơn. Đây là cơ sở thực tế để xây dựng niềm tin với khách hàng.
3. Khi Nào Cần Thực Hiện Kiểm Định Đo Lường?
Luật Đo lường phân biệt phương tiện đo nhóm 1 và nhóm 2. Nghĩa vụ kiểm định cần được xác định theo nhóm thiết bị và quy định áp dụng.
Phương tiện đo nhóm 2 phải kiểm định ban đầu, định kỳ và sau sửa chữa theo quy định. Kiểm định ban đầu được thực hiện trước khi đưa thiết bị vào sử dụng. Kiểm định định kỳ được thực hiện trong quá trình sử dụng. Phương tiện đo nhóm 1 có thể được kiểm định tự nguyện theo nhu cầu.
Doanh nghiệp không nên áp dụng một chu kỳ chung cho mọi thiết bị. Cần đối chiếu loại phương tiện đo với quy định hiện hành. Đồng thời, nên kiểm tra thời hạn trên hồ sơ kiểm định liên quan.
Một bảng theo dõi đơn giản có thể ghi tên thiết bị và mã quản lý. Các thông tin tiếp theo gồm vị trí, ngày kiểm định và thời hạn kiểm định. Doanh nghiệp nên giao một người phụ trách cập nhật bảng này.
Với đơn vị có nhiều thiết bị, nên đặt lịch nhắc trước thời hạn. Khoảng thời gian chuẩn bị giúp chủ động bố trí nhân sự và kế hoạch sản xuất.
Khi thiết bị vừa sửa chữa, cần trao đổi yêu cầu kiểm định trước khi vận hành trở lại. Việc xác định sớm giúp tránh bỏ sót nghĩa vụ liên quan.
4. Chuẩn Bị Hồ Sơ Và Lựa Chọn Đơn Vị Kiểm Định
Trước khi yêu cầu, doanh nghiệp nên lập danh sách thiết bị cần kiểm định đo lường. Thông tin cần rõ ràng, thống nhất với nhãn và hồ sơ thiết bị.
Nên cung cấp tên thiết bị, model, số series, phạm vi đo và nơi lắp đặt. Thông tin đơn vị sử dụng cũng cần được kiểm tra cẩn thận. Hồ sơ chính xác giúp hạn chế việc phải điều chỉnh thông tin khi tiếp nhận dịch vụ.
Khi lựa chọn đơn vị, cần kiểm tra phạm vi hoạt động phù hợp với thiết bị. Đối với kiểm định bắt buộc, cần đối chiếu phạm vi được chỉ định. Không nên chỉ căn cứ vào quảng cáo hoặc mức giá dịch vụ.
Hai bên nên thống nhất địa điểm, thời gian, chi phí và điều kiện thực hiện. Với thiết bị cố định, cần trao đổi khả năng kiểm định tại nơi lắp đặt. Doanh nghiệp nên chuẩn bị người phối hợp và khu vực làm việc thuận tiện.
Sau khi nhận kết quả, hãy kiểm tra thông tin nhận dạng thiết bị. Đồng thời, lưu hồ sơ cùng tài liệu quản lý và lịch sử bảo dưỡng. Nếu có điểm chưa rõ, cần trao đổi trực tiếp với đơn vị thực hiện.
Quản lý kiểm định đo lường có kế hoạch giúp doanh nghiệp chủ động hơn. Thiết bị được theo dõi đúng cách sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất và giao dịch đáng tin cậy.